Terwijl Londen zijn positie als een van ’s werelds sterkste steden behoudt, verliest het Verenigd Koninkrijk terrein op het gebied van concurrentievermogen in het toerisme.
Opvallend is dat de stad op de tweede plaats stond in de Global Cities Index 2026 van Oxford Economics, net achter New York en vóór Parijs.
Toch staat het Verenigd Koninkrijk nog steeds op de zevende plaats in de Travel and Tourism Development Index van het World Economic Forum. Het land is sinds 2019 echter vier plaatsen gezakt, terwijl het dezelfde positie als vorig jaar heeft behouden.
Tegelijkertijd heeft de Conservatieve Partij aangedrongen op het herstel van belastingvrij winkelen voor in aanmerking komende toeristen van buiten de EU. Het voorstel komt voort uit het voornemen van Groot-Brittannië om de bestedingen van internationale bezoekers te stimuleren en te concurreren met toonaangevende toeristische bestemmingen wereldwijd.
Londen staat op de tweede plaats van 1.000 steden wereldwijd
Oxford Economics heeft Londen in zijn Global Cities Index 2026 op de tweede plaats gezet van de 1.000 steden.
New York eindigde op de eerste plaats, terwijl Parijs derde werd. Seattle en San Francisco maakten de top vijf compleet.
De index beoordeelt steden op vijf categorieën: economie, menselijk kapitaal, levenskwaliteit, milieu en bestuur.
Londen presteerde bijzonder goed op het gebied van menselijk kapitaal en stond in die categorie wereldwijd op de eerste plaats.
Volgens de berichtgeving van de BBC over de index is bijna 40% van de inwoners van Londen buiten het Verenigd Koninkrijk geboren.
Die internationale bevolking zorgt voor een divers personeelsbestand en draagt tegelijkertijd bij aan de culturele en culinaire aantrekkingskracht van de hoofdstad.
Bovendien blijft Londen bezoekers aantrekken met grote musea, historische bezienswaardigheden, uitgaansgelegenheden en wijken die hun karakter ontlenen aan internationale gemeenschappen.
Ondanks haar omvang presteerde de stad ook uitstekend op het gebied van milieumaatregelen.
Maatregelen zoals de congestieheffing en de Ultra Low Emission Zone zijn gericht op het terugdringen van verkeersopstoppingen en schadelijke uitstoot.
Daardoor blijft Londen economische kracht en internationaal talent combineren met inspanningen om het leven in de stad te verbeteren.
Het Verenigd Koninkrijk zakt op de wereldranglijst voor toeristisch concurrentievermogen
De prestaties van Londen staan in schril contrast met de algemene positie van het Verenigd Koninkrijk in de toerismeklassementen van het World Economic Forum.
Het Verenigd Koninkrijk eindigde op de zevende plaats in de Travel and Tourism Development Index 2026 met een score van 5,08.
Japan stond bovenaan de ranglijst met 5,27, gevolgd door de Verenigde Staten met 5,23 en Spanje met 5,22.
Australië eindigde als vierde met 5,18, terwijl Frankrijk volgde met 5,17.
Duitsland eindigde op de zesde plaats met 5,09, net voor het Verenigd Koninkrijk.
Groot-Brittannië is het afgelopen jaar echter niet gezakt op de ranglijst.
De zevende plaats bleef op jaarbasis ongewijzigd. Het land is sinds 2019 echter vier plaatsen gezakt.
De index beoordeelt 110 economieën aan de hand van 17 pijlers, die zijn gegroepeerd in vijf bredere dimensies.
Hieronder vallen infrastructuur, toeristische troeven, duurzaamheid, toerismebeleid en het bredere ondernemingsklimaat.
De ranglijst geeft dus niet alleen een beeld van het aantal bezoekers of de tevredenheid van toeristen.
In plaats daarvan wordt onderzocht in hoeverre bestemmingen het toerisme effectief kunnen ondersteunen en tegelijkertijd hun veerkracht en concurrentievermogen op de lange termijn kunnen behouden.
Het toerisme bereikt recordhoogtes terwijl de druk toeneemt
De nieuwste ranglijst verschijnt op een moment dat het internationale toerisme blijft groeien.
Volgens cijfers die in verband met de WEF-index worden aangehaald, reisden in 2025 een recordaantal van 1,5 miljard mensen naar het buitenland.
Bovendien leverde het toerisme een bijdrage van 11,6 biljoen dollar aan de wereldeconomie en zorgde het voor 366 miljoen banen.
Die groei heeft echter geleid tot nieuwe uitdagingen, zowel in het Verenigd Koninkrijk als wereldwijd.
In 75% van de onderzochte economieën is toerisme minder betaalbaar geworden.
Ondertussen zou de sector tegen 2035 te maken kunnen krijgen met een tekort van 43 miljoen werknemers.
Ook de investeringen hebben moeite om gelijke tred te houden met de groeiende vraag naar reizen.
Daarom legt het WEF-rapport meer nadruk op de manier waarop bestemmingen zich voorbereiden op verstoringen en zich herstellen van onverwachte gebeurtenissen.
Tot de recente uitdagingen behoorden extreme weersomstandigheden, bosbranden, hittegolven en verstoringen in het luchtverkeer.
Cara Morton, CEO Global Businesses and Operations bij Zurich Insurance Group, benadrukte het toenemende belang van een goede voorbereiding.
“Dat is niet alleen goed risicobeheer. Zo blijf je concurrerend,” aldus Morton, volgens Insurance Business.
Daardoor zijn aantrekkelijke bezienswaardigheden op zich wellicht niet langer voldoende om goede toeristische resultaten te garanderen.
Bestemmingen hebben in toenemende mate behoefte aan betrouwbare infrastructuur, digitale connectiviteit, crisisplanning en voldoende personeel.
Britse conservatieven stellen voor om belastingvrij winkelen weer in te voeren
Tegen deze achtergrond heeft de Britse Conservatieve Partij voorgesteld om de btw-teruggave voor in aanmerking komende bezoekers van buiten de Europese Unie weer in te voeren.
De partij maakte het voorstel op 21 september bekend.
Volgens het plan zouden in aanmerking komende toeristen van buiten de EU de btw kunnen terugvorderen op in aanmerking komende goederen die in Groot-Brittannië zijn gekocht en naar het buitenland worden meegenomen.
De voormalige BTW-regeling voor de detailhandelsexport bood soortgelijke terugbetalingen aan voordat deze in 2021 werd afgeschaft.
Opvallend is dat de vorige conservatieve regering deze regeling heeft afgeschaft.
Het nieuwe voorstel zou in eerste instantie gelden voor bezoekers van buiten de EU.
De conservatieven hebben echter laten weten dat ze de regeling later zouden kunnen uitbreiden naar toeristen uit de EU, mocht uit onderzoek blijken dat dit economisch gezien zinvol is.
De partij schat dat het opnieuw invoeren van belastingvrij winkelen tot wel 2,35 miljoen extra bezoekers zou kunnen aantrekken.
Bovendien wordt verwacht dat de maatregel 4,1 miljard pond aan extra uitgaven zou kunnen opleveren.
Die cijfers zijn schattingen van de Conservatieve Partij en geen onafhankelijk vastgestelde resultaten.
De huidige regering heeft het voorstel bekritiseerd als een ommezwaai ten opzichte van het eerdere beleid van de Conservatieven.
Een woordvoerder van het ministerie van Financiën merkte bovendien op dat buitenlandse bezoekers onder bepaalde omstandigheden al vrijstelling van btw kunnen krijgen.
Dat geldt wanneer detailhandelaren gekochte goederen rechtstreeks naar klanten buiten het Verenigd Koninkrijk verzenden.
De uitgaven van bezoekers blijven onder het niveau van vóór de pandemie
Dit debat vindt plaats op een moment dat Groot-Brittannië zich blijft inzetten om de economische voordelen van het internationale toerisme te maximaliseren.
Volgens schattingen van VisitBritain, die in recente berichtgeving worden aangehaald, was het aantal internationale bezoekers in 2024 weer bijna terug op het niveau van vóór de pandemie.
De voor inflatie gecorrigeerde uitgaven van bezoekers bleven echter 8% onder het niveau van vóór de pandemie.
Die kloof verklaart mede waarom er opnieuw aandacht is voor maatregelen die erop gericht zijn toeristen aan te moedigen meer uit te geven tijdens hun bezoek aan Groot-Brittannië.
Toch vormt het belastingbeleid slechts een onderdeel van de bredere uitdagingen op het gebied van toerisme in het Verenigd Koninkrijk.
Uit de WEF-index blijkt dat infrastructuur, betaalbaarheid, duurzaamheid en veerkracht in toenemende mate bepalend zijn voor het concurrentievermogen van een bestemming.
Dat Londen op de tweede plaats staat in de ranglijst van wereldsteden, toont aan dat Groot-Brittannië nog steeds een sterke troef heeft op het gebied van internationaal toerisme.
De uitdaging bestaat er nu in om die aantrekkingskracht om te zetten in betere toeristische resultaten en hogere bestedingen in het hele Verenigd Koninkrijk.
Foto door David Monaghan op Unsplash
